BIRN: Eagle Eye Explore – srpski portal koji služi za propagandu Kremlja i nemačkog AfD-a

Bez impresuma i registracije u Srbiji, portal Eagle Eye Explore, koji pokušava da izgradi međunarodni uticaj, objavljuje proruske narative i intervjue sa evropskom krajnjom desnicom, dok digitalni tragovi portala prate obrasce tipične za medijske operacije povezane sa Kremljom i zagovara donošenje Zakona o agentima stranog interesa u Srbiji, piše danas Balkanska istraživačka mreža Srbije (BIRN).

Za nešto više od godinu i po poslovanja, na ovom portalu objavljene su stotine tekstova kojima se šire dezinformacije, antiliberalni i proruski narativi i promoviše krajnja desnica, najčešće partija Alternativa za Nemačku (AfD), koju u Nemačkoj nazivaju strankom koju „Kremlj vodi na povocu“, što ta stranka negira, navodi BIRN u istraživačkom članku.

Iako Zakon o javnom informisanju Srbije propisuje da podaci o izdavaču i urednicima medija moraju biti objavljeni u impresumu, na ovom portalu tih podataka nema, a nedostatak podataka o izdavaču, odnosno vlasništvu i urednicima, jedna je od odlika medija koje plasira Moskva širom Evrope, navodi se u tekstu.

Ruslan Trad iz Digitalno forenzičke istraživačke laboratorije američke nevladine organizacije Atlantski savet koja se bavi razotkrivanjem dezinformacija, rekao je za BIRN da ovaj portal ima sve karakteristike propagandnih kanala Kremlja: od skrivenog vlasništva i mogućnosti plaćanja u kripto valutama, preko saradnje sa novinarima ruskih medija i AfD-om, do deljenja tekstova preko Telegram kanala i drugih portala povezanih sa Moskvom.

„Obrazac koji ste identifikovali predstavlja karakterističan potpis medijskih ekosistema koje podržava Kremlj, a koji je opsežno dokumentovan“, kazao je Trad.

Na uticaj Moskve na medije na Balkanu upozoravala je Evropska komisija još 2023. godine, kada su iz Brisela ocenili da je narativ Kremlja u Srbiji posebno delotvoran u poređenju sa drugim zemljama u regionu, kao i da u njegovom širenju ne učestvuju samo strani akteri, već ga aktivno promovišu pojedini lokalni mediji i određene glavne političke snage.

Jedna od autorki na portalu je Vesna Veizović koja je na svom Telegram kanalu napisala da će portal istraživati nevladine organizacije i čitav civilni sektor koje je nazvala „ispostavom stranih agentura u Srbiji“.

Za Eagle Eye Explore je u međuvremenu pisalo oko 40 autora, a među najaktivnijima, pored Vesne Veizović, i Dževad Galijašević, Branko Žujović i Zoran Čvorović.

Tekstovi se objavljuju na srpskom i engleskom jeziku.

Pored autorskih tekstova, na portalu se često objavljuju intervjui sa krajnjim desničarima pa je četvrtina objavljenih intervjua upravo sa političarima iz AfD-a, uključujući i Bjorna Hokea, lokalnog lidera AfD-a, za kog je odlukom suda navedeno da nije kleveta što je nazvan „fašistom“.

Intervjuisani su i desničari iz Mađarske, Francuske, Italije, Rumunije, Gruzije, Moldavije i drugih zemalja.

Prema plaćenim oglasima koji su bili vidljivi, a na osnovu informacija sa Facebook Ads biblioteke, ovim intervjuima ciljana je publika u Mađarskoj, Nemačkoj i Italiji.

Pored distribucije putem Telegrama na proruskim kanalima, sadržaj Eagle Eye Explore šire i brojni mediji, među kojima su prorežimski tabloidi Informer i Alo, kao i Novi Standard, Vaseljenska, Novi Vesnik, Odbrana i bezbednost, Pokret za odbranu Kosova i Metohije, Poredak i Srpski Ugao.

Sadržaj sa ovog sajta prenosi se i u regionu pa se tako u entitetu Republika Srpska tekstovi Eagle Eye Explore objavljuju na portalu javnog servisa RTRS-a, kao i onlajn izdanju dnevnih novina Glas srpske, dok u Crnoj Gori sadržaj prenosi portal IN4S.

U novembru 2019. godine, ambasada SAD u Podgorici optužila je portal da je pod direktnim uticajem Kremlja.

Sadržaj ovog portala pojavljuje se i u ruskim medijima, poput državnih dnevnih novina Ruske novine, Geopolitika.RU, kao i bugarskom na sajtu Efir.info.

Ruslan Trad je rekao da je obrazac da mediji u mreži Kremlja sprovode koordinisane kampanje destabilizacije u pojedinim zemljama, izvrću činjenice i utiču na izborne kampanje.

„U ciljnim državama, cilj je i oblikovanje budućih političkih elita koje će normalizovati proruske narative i promovisati strateške interese Moskve“, naveo je Trad.