Počela regionalna kampanja za rešavanje invazivnih vrsta na Zapadnom Balkanu

Projekat EU4Green objavio je danas da je pokrenuo regionalnu kampanju podizanja svesti „Invazivne strane vrste – tiha pretnja našoj prirodi“, sa ciljem da informiše građane širom Zapadnog Balkana o jednom od najviše zanemarenih ekoloških izazova koji utiče na ekosisteme, egzistenciju i javno zdravlje.

Ukazano je da je uprkos rizicima, nivo svesti u regionu o invazivnim stranim vrstm (IAS) i dalje nizak.

Ukazano je da su IAS organizmi koji nisu autohtoni i koji se unose ljudskim aktivnostima kao što su trgovina, transport i poljoprivreda, a kada se jednom pojave, mogu brzo da se šire, potiskuju domaće vrste, narušavaju ekosisteme, utiču na proizvodnju hrane i izazvaju značajnu ekonomsku štetu.

Namera kampanje je da složene naučne i strateške koncepte približi široj javnosti kroz pristupačan i zanimljiv sadržaj.

Kroz digitalno pripovedanje, društvene mreže i regionalne događaje, kampanja će informisati građane o rizicima koji su povezani sa invazivnim vrstama i promovisaće odgovorno ponašanje da bi se njihovo širenje sprečilo.

Koordinatorka za biodiverzitet na projektu EU4Green i Austrijskoj agenciji za životnu sredinu Katarina Huhler naglasila je da IAS predstavljaju rastuću pretnju biodiverzitetu i ekosistemima širom Evrope i šire.

„Kroz EU4Green podržavamo Zapadni Balkan u usklađivanju sa standardima EU i regionalnom povezivanju, dok istovremeno podižemo svest među građanima — što je ključno za efikasnu prevenciju i upravljanje“, rekla je Huhler.

Na nivou Evropske unije, invazivne strane vrste regulisane su uredbom koja uspostavlja okvir za sprečavanje i upravljanje njihovim unošenjem i širenjem.

Kao zemlje kandidati za članstvo u EU, ekonomije Zapadnog Balkana postepeno se usklađuju sa tim okvirom.

Projekat EU4Green podržava ovaj proces jačanjem regionalne saradnje, izgradnjom institucionalnih kapaciteta i omogućavanjem razmene znanja.

Viši istraživač u Austrijskoj agenciji za životnu sredinu i jedan od vodećih evropskih stručnjaka za invazivne vrste Volfgang Rabič kazao je da je Uredba EU br. 1143/2014 uvela listu invazivnih vrsta od značaja za Uniju, sa jasnim obavezama država članica – od ranog otkrivanja, preko brzog iskorenjivanja, do dugoročnog upravljanja već uspostavljenim populacijama.

„Upravo taj sistem ranog upozoravanja i koordinisane reakcije pokazao je u EU da se širenje invazivnih vrsta može zaustaviti ili barem značajno usporiti. Zapadni Balkan može postići iste rezultate – pod uslovom da se regulative uskladi, institucije ojačaju, a podaci razmenjuju preko granica u realnom vremenu“, istaknuo je Rabič.

Kampanja projekta EU4Green lansirana je tokom radionice o biodiverzitetu koja je održana u Podgorici.

Predstavnica Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera Crne Gore Anela Sijarić kazala je da Crna Gora, kao ekološka država, ima posebnu odgovornost da sačuva svoj jedinstveni biodiverzitet – prepoznat kao žarište biodiverziteta Evrope i sa jedinstvenim ekosistemima poput bukovih šuma Biogradske gore, Skadarskog jezera, kanjona Tare, Ulcinjske solane i mnogih drugih ekosistema – od pritiska invazivnih vrsta.

„Već danas beležimo prisustvo vrsta koje utiču na našu poljoprivredu, šumarstvo i turizam. Zato smo ušli u fazu sistemskog odgovora – usklađujemo nacionalno zakonodavstvo sa EU standardima i jačamo kapacitete institucija za praćenje i rano reagovanje“, rekla je Sijarić.

Materijali kampanje biće dostupni na internet stranici EU4Green i na društvenim mrežama i regionalnim događajima tokom trajanja projekta.

Podseća se da je EU4Green regionalni projekat koji finansira Evropska unija uz dodatni doprinos Austrije (putem Austrijske razvojne agencije.

Projekat sprovodi Austrijska agencija za životnu sredinu i pruža podršku regionu Zapadnog Balkana u implementaciji Zelene agende.

Inicijativa se fokusira na ključne oblasti uključujući cirkularnu ekonomiju, biodiverzitet, održivu poljoprivredu, smanjenje zagađenja i dekarbonizaciju.