IUCN: Usvojeni regionalni planovi za zaštitu i obnovu prirode Zapadnog Balkana do 2030.

Međunarodna unija za zaštitu prirode (IUCN) saopštila je danas da su usvojeni regionalni planovi za zaštitu i obnovu prirode Zapadnog Balkana do 2030. godine – Strateški plan za biodiverzitet Zapadnog Balkana 2030 (Western Balkans Six Biodiversity Strategy Plan 2023) i Plan obnove šumskih predela (Western Balkans Six Forest Landscape Restoration Plan).

Istaknuto je da ovi dokumenti, usvojeni tokom Trećeg ministarskog sastanka o Zelenoj agendi za Zapadni Balkan na Žabljaku, predstavljaju zajednički okvir za očuvanje biodiverziteta, obnovu ekosistema i jačanje otpornosti na klimatske promene do 2030. godine, kao i važan korak u sprovođenju Zelene agende za Zapadni Balkan i usklađivanju regiona sa evropskim i globalnim ciljevima zaštite prirode.

Među njihovim ključnim ciljevima su zaštita najmanje 30 odsto kopnenih, slatkovodnih, morskih i priobalnih područja, obnova najmanje 20 odsto degradiranih ekosistema, zaustavljanje gubitka vrsta i unapređenje ekološke povezanosti širom regiona.

Strateški plan za biodiverzitet Zapadnog Balkana do 2030. godine usklađuje regionalne prioritete sa globalnim Kunming-Montrealskim okvirom za biodiverzitet i Strategijom EU za biodiverzitet do 2030. godine.

Plan je usmeren na jačanje mreže zaštićenih područja, unapređenje praćenja stanja i prikupljanja podataka o biodiverzitetu, kao i na uključivanje zaštite prirode u politike i prakse sektora poput poljoprivrede, šumarstva, energetike, upravljanja vodama i razvoja infrastrukture.

Plan obnove šumskih predela istovremeno promoviše sveobuhvatan pristup obnovi prirode koji povezuje očuvanje biodiverziteta sa održivim gazdovanjem šumama, prilagođavanjem klimatskim promenama, zaštitom zemljišta i vodnih resursa, kao i smanjenjem rizika od prirodnih nepogoda.

Takav pristup, kako je navedeno, doprinosi dugoročnoj otpornosti ekosistema i lokalnih zajednica širom regiona.

Direktor Regionalne kancelarije IUCN-a za Istočnu Evropu i Centralnu Aziju Oliver Avramoski rekao je da priroda ne poznaje granice, pa ih ne može imati ni odgovor na gubitak biodiverziteta i degradaciju ekosistema.

"Usvajanjem Strateškog plana za biodiverzitet do 2030. godine i Plana obnove šumskih predela, Zapadni Balkan pokazuje zajedničku posvećenost usklađenom delovanju u oblasti zaštite prirode. IUCN se raduje nastavku saradnje sa vladama, Savetom za regionalnu saradnju (RCC) i partnerima kako bismo ove regionalne obaveze pretočili u konkretne mere zaštite i obnove prirode na terenu", istiakao je Avramoski.

Oba dokumenta predstavljaju ključne instrumente za sprovođenje Poglavlja 5 Zelene agende za Zapadni Balkan – Zaštita prirode i biodiverziteta, kroz koje se međunarodne i evropske obaveze u oblasti zaštite prirode prevode u konkretne regionalne mere i aktivnosti.

Regionalna IUCN)za istočnu Evropu i centralnu Aziju koordinira ovo poglavlje i obavlja ulogu sekretarijata Radne grupe za biodiverzitet Zapadnog Balkana, regionalne platforme koja okuplja institucije, stručnjake i partnere radi jačanja saradnje i usklađivanja napora u oblasti zaštite prirode.

Ocenjeno je da usvajanje ovih planova predstavlja značajan korak ka snažnijoj regionalnoj saradnji i zajedničkom suočavanju sa izazovima gubitka biodiverziteta, degradacije ekosistema i klimatskih promena.

Njihova uspešna primena zahtevaće dugoročnu posvećenost vlada, stručne i naučne zajednice, organizacija civilnog društva i međunarodnih partnera, uz veća ulaganja u očuvanje, obnovu i održivo upravljanje prirodnim resursima.

Novi regionalni okvir postavlja temelje za usklađeno delovanje zemalja Zapadnog Balkana, sa ciljem da očuvana i obnovljena priroda doprinese održivom razvoju, otpornosti na klimatske promene i boljem kvalitetu života građana.

IUCN je jedinstvena unija čije članstvo podjednako uključuje i podrazumeva predstavnike vladinog i civilnog sektora.

Oslanja se na iskustvo, resurse i domet više od 1.600 organizacija članica, kao i na stručna znanja više od 19.000 stručnjaka.