Od „Kosovo za patike“ do današnjih protesta: Kako se promenila borba na ulicama Srbije?

Miting je okupio desetine hiljada ljudi i započeo relativno mirno, ali je ubrzo prerastao u nerede. Grupa huligana se odvojila i napala ambasade SAD, Hrvatske, Velike Britanije i Turske, od kojih je najteže stradala američka ambasada, koja je zapaljena. U tim incidentima nastradao je Zoran Vujović, student iz Novog Sada, koji se ugušio u dimu. Ovaj događaj ostao je upamćen kao jedan od najozbiljnijih napada na diplomatske objekte u novijoj istoriji Srbije.

Pored toga, nasilje se proširilo i na prodavnice, posebno one koje su prodavale stranu robu, uključujući i sportske radnje, zbog čega je miting kasnije nazvan „Kosovo za patike“. Policija je pokušavala da obuzda nerede, ali su sukobi trajali satima. Više od 200 ljudi je povređeno, uključujući 35 policajaca.

Politički kontekst i posledice

• • DSS i radikali (SRS) su vodili narativ o izdaji Kosova, a tadašnja vlast, iako formalno protiv nasilja, nije se odlučno suprotstavila organizaciji ovakvog skupa.
  • Srbija je ubrzo ušla u političku krizu, a već iste godine došlo je do pada Vlade i novih izbora na kojima su pobedili Boris Tadić i proevropske snage.
  • Kasnije su upravo radikali (SNS), koji su učestvovali na mitingu, preuzeli vlast 2012. godine, a Kosovo je tokom njihove vladavine nastavilo da učvršćuje svoju državnost, kroz dobijanje međunarodnog pozivnog broja, članstvo u sportskim organizacijama (Olimpijske igre 2016), jačanje institucija i, najnovije, preuzimanje kontrole nad severom Kosova nakon povlačenja srpskih institucija.

Ovaj miting ostao je simbol promašene politike prema Kosovu i neuspelih pokušaja da se spreči ono što je već bilo postavljeno kao realnost međunarodne politike. Miting iz 2008. godine bio je isceniran od strane vlasti, dok su današnji protesti usmereni protiv vlasti. Razlika je i u tome što je tadašnja vlast zloupotrebila narodnu emociju oko Kosova. Jedan od najvećih paradoksa je što su organizatori mitinga „Kosovo je Srbija“ danas na vlasti i tiho sprovode ono protiv čega su tada navodno protestovali – postepeno prepuštanje Kosova i razgradnju nacionalnih institucija na severu.