Stručnjaci kruševačkog muzeja se ogradili od stavova svoje ustanove o Parku vojne opreme

Stručnjaci Narodnog muzeja Kruševac ogradili su se danas od stavova svoje ustanove u vezi sa Izložbenim parkom vojne opreme na prostoru Memorijalnog kompleksa „Slobodište“, navodeći da istorijske, memorijalne, spomeničke i umetničke vrednosti „Slobodišta“ moraju biti sačuvane u skladu sa principima zaštite kulturnog nasleđa.

Stručnjaci su u saopštenju naveli da se svaka intervencija u okviru memorijalnog kompleksa „Slobodište“ mora sprovoditi uz strogo poštovanje struke i uključivanje profesionalne zajednice koja se bavi zaštitom kulturnog nasleđa, kroz stručnu i javnu raspravu, a uz primenu važećih zakonskih propisa o zaštiti kulturnog nasleđa.

Oni su reagovali nakon saopštenja Narodnog muzeja Kruševac od 22. juna, izdatog nakon što su broja stručna udruženja podigla glas protiv započete izgradnje Izložbenog parka vojne opreme na prostoru Memorijalnog kompleksa „Slobodište“.

Muzej je tada, između ostalog naveo, da je pomenuti projekat pažljivo razmatran i osmišljen tako da idejno, estetski i fizički ne narušava vrednosti memorijalnog kompleksa čiji je autor Bogdan Bogdanović.

Muzej je u tom saopštenju kritikovao strukovna udruženja koja se protive radovima, ocenjujući da je to sklonost političkom svrstavanju i navodeći da su pojedina udruženja stavove formirala bez obraćanja Narodnom muzeju Kruševac te da nisu zatražila „relevantne informacije, uvid u dokumentaciju ili razgovor sa stručnjacima koji su učestvovali u projektu“.

Stručnjaci Narodnog muzeja su, međutim, danas saopštili da „stavovi koji su saopšteni kao zvanična pozicija naše ustanove izneti su bez prethodnih konsultacija, diskusija i mišljenja stručnjaka muzeja“.

„Kao profesionalci odgovorni za očuvanje kulturnog nasleđa, naglašavamo da pojedinačni i neusaglašeni stavovi rukovodstva ne predstavljaju stav institucije, niti zaposlenih koji nose njenu stručnu delatnost. Takođe, sama ideja formiranja parka vojne opreme nije bila predmet stručnih razmatranja u muzeju, kao što nije poznato da su tim povodom formirana neka stručna tela u okviru muzeja, iako iz saopštenja saznajemo da postoje stručnjaci koji su učestvovali u projektu“, piše u saopštenju.

Stručni kadar muzeja, kako je saopšteno, ostaje dosledan poštovanju profesionalnih standarda i muzeologije, zaštiti kulturnog nasleđa u skladu sa Zakonom o muzejskoj delatnosti, Zakonom o kulturnom nasleđu i Ustavom Srbije te deli zajednički stav o apsolutnoj potrebi očuvanja autentičnosti i integriteta „Slobodišta“.

Zavod za zaštitu spomenika kulture Kraljevo, prema nezvaničnim informacijama, 23. juna je podneo kruševačkoj građevinskoj inspekciji prijavu jer se radovi na izgradnji Parka vojne tehnike na „Slobodištu“ izvode bez izdatih mera tehničke zaštite, koje je prethodno Zavod odbio da izda.

Iako od nadležnih gradskih službi još uvek nema zvanične potvrde da su radovi obustavljeni, mašine su zaustavljene 25. juna, a gradilište je potom ograđeno zaštitnom mrežom, koje nije bilo tokom radova.

U međuvremenu je gradonačelnik Kruševca Ivan Manojlović, gostujući na lokalnoj televiziji, kazao da će grad „na svaki mogući način ispoštovati svaku zakonsku proceduru, ako dobijemo radićemo, ako ne, videćemo šta ćemo onda da upriličimo i opredelimo“.

Tokom proteklih nešto više od mesec dana, od kada na delu Memorijalnog kompleksa „Slobodište“ traju radovi na izgradnji Parka vojne opreme, reagovali su brojni intelektualci te domaća i strana stručna udruženja, koja su zatražila preispitivanje ovakve izgradnje i istakla potrebu očuvanja integriteta Slobodišta.

U odbarnu memorijalnog kompleksa najpre su ustali građani/ke, koji su formirali inicijativu „Odbranimo Slobodište“ te inicirali potpisivanje peticije.

Povodom „Slobodišta“ su reagovali i kruševački studenti u blokadi koji su organizovali protestnu šetnju i tribinu na „Slobodištu“, a protiv ovakve gradnje se izjasnio i Zbor građana Kruševca te opozicione stranke.

Plan je bio da Park vojne opreme bude napravljen u obliku cveta Natalijina ramonda, koji predstavlja simbol stradanja i vaskrsa srpskog naroda, a trebalo je da bude postavljeno šest eksponata koje ustupa Muzej vazduhoplovstva, 24 eksponata koje ustupa Vojni muzej, odnosno avioni, helihopteri, artiljerijska oruđa i različita vojna vozila.