Sporazum Grčke s kolekcionarom o preuzimanju slika streljanja Grka tokom Drugog svetskog rata

Belgijski kolekcionar koji je nedavno objavio onlajn aukciju fotografija iz Drugog svetskog rata na kojima se vide poslednji trenuci 200 zarobljenih Grka iz levičarskog Pokreta otpora pred nacističkim streljačkim vodom u Atini, potpisao je danas preliminarni sporazum da ih ustupi Grčkoj, te ih je povukao iz prodaje, objavilo je Ministarstvo kulture u Atini.

Grčka nastoji da nabavi te fotografije pošto ih je proglasila delom grčkog istorijskog nasleđa.

Ministarka kuluture Lina Mendoni je objavila da je postignut preliminarni dogovor pošto su stručnjaci danas posetili kolekcionara Tima de Kraenea u Belgiji i potvrdili da su slike autentične. Nije iznela detalje sporazuma niti je rekla kako će Grčka nabaviti te slike.

Dvanest fotografija 200 zarobljenika koje izvode pred streljački vod 1. maja 1944. godine pojavilo se na prodaji na iBeju u subotu. To su jedini fotografski dokazi pogubljenja koje je predstavljalo presudan trenutak u grčkoj istoriji Drugog svetskog rata.

Pobijeni su na streljani u naselju Kesariani u Atini. Slike prikazuju muškarce koje vode kroz kapiju i niz put, a nekoliko njih gleda direkno u objektiv. Druge slike ih prikazuju poređane uz zid.

U saopštenju je ocenjeno da su slike izazvale nalet emocija „zbog herojskog držanja 200 komunističkih heroja pred vodom za streljanje“. 

Stručnjaci koje je Ministarstvo kulture poslalo u Belgiju da pregleda fotografije, utvrdilo je da su one deo mnogo veće kolekcije slika koje je snimio poručnik Vermahta Herman Hojer dok je bio u Grčkoj 1943-1944 tokom nacističke okupacije. Oni su ustanovili da je autentična cela kolekcija od 262 slike, a i dokumenta uz njih.

Pogubljenje u Kesarijaniju 200 zarobljenika – komunista bilo je jedno od najgorih zločina tokom nacističke okupacije Grčke.

Po završetku Drugog svetskog rata u Grčkoj je izbio žestok rat između vladinih snaga koje je podržavao Zapad i boraca komunističkog krila Pokreta otpora. Rane od tog rata koji je trajao do 1949. godine, još nisu sasvim zaceljene.

Ubrzo pošto su slike objavljene za prodaju, spomenik na mestu pogubljenja u Atini je oštećen, a ploče sa imenima ubijenih su razbijene.

„Istorijsko sećanje neće biti izbrisano bez obzira koliko smetalo nekim ljudima“ saopštile su vlasti Opštine Kesariani i najavile da će popraviti spomenik.