Preminuo književnik i akademik Miro Vuksanović

Književnik i akademik Miro Vuksanović preminuo je u Novom Sadu u 82. godini, saopštila je danas Srpska akademija nauka i umetnosti (SANU) čiji je bio član.

„Pored bogatog književnog opusa, njegov nemerljiv doprinos srpskoj kulturi ogleda se i u plodnom uredničkom radu i pokretanju značajnih edicija. Takođe, pružio je veliki doprinos razvoju bibliotekarstva u Srbiji. Njegov odlazak veliki je gubitak za Srpsku akademiju nauka i umetnosti i srpsku književnost i kulturu“, navodi se u saopštenju.

Njegov plodonosan književni rad iznedrio je, kako je navela SANU, retko bogat opus u srpskoj književnosti, u kojem se izdvajaju naslovi: „Kletva Peka Perkova“ (1977), „Semolj gora“ (2000), „Semolj zemlja“, (2005), „Semolj ljudi“ (2008), „Otvsjudu“ (2008) i druge.

Za književni rad dobio je mnoga priznanja i nagrade, među kojima su: Nagrada „Politike“ za priču (1975), Nagrada „Miroslavljevo jevanđelje“ za najbolju proznu knjigu u Jugoslaviji za period 1997-2000, Nagrada za umetnost Vukove zadužbine (2000), Prosvetina nagrada za prozu (2000), „Borbina“ nagrada za knjigu godine (2001), Nagrada za knjigu godine Društva književnika Vojvodine (2002), Nagrada „Laza Kostić“ za pripovednu prozu (2005).

Dobio je i NIN-ovu nagrada za najbolji roman (2005), a među priznanjima su i Nagrada „Meša Selimović“ za najbolju knjigu na srpskom jeziku (2005), „Statueta Branka Radičevića“ Brankovog kola (2010), Povelja za životno delo Udruženja književnika Srbije (2012), Nagrada „Stojan Novaković“ (2012) „Veljkova Golubica“ za sveukupno pripovedačko stvaralaštvo (2015), dok je za „naročite rezultate ostvarene u stvaralačkom radu na širenju kulture, obrazovanja i nauke u Republici Srbiji“ dobio Vukovu nagradu (2004).

Vukasnović je rođen u Krnjoj Jeli (Crna Gora) 4. maja 1944. godine, gde je završio i osnovnu školu, a Višu realnu gimnaziju završio je u Nikšiću. Diplomirao je 1969. godine na Filološkom fakultetu u Beogradu, na Grupi za jugoslovensku i opštu književnost.

Radio je kao profesor srpskog jezika i književnosti u Tehničkom školskom centru u Somboru (1970-1975), gde je dve godine vršio dužnost pomoćnika direktora.

Bio je upravnik Gradske biblioteke „Karlo Bijelicki“ u Somboru (1975-1988), a u tom periodu fond Biblioteke uvećan je za sto hiljada knjiga.

Pokrenuo je izdavačku delatnost Biblioteke i bio njen urednik, a uređivao je časopis „Dometi“ (zamenik glavnog urednika 1974-1978, glavni urednik 1979-1988). Takođe, uređivao je izdavačku delatnost „Ravangrad“ (1979-1988).

U Biblioteci Matice srpske bio je upravnik od 1988. do penzionisanja 2014, kad je izabran za predsednika Upravnog odbora te ustanove u kojoj je pokrenuo i bio urednik nekoliko serija knjiga, a posebno je značajan višetomni katalog zbirke starih srpskih knjiga i legata.

„Vuksanovićev upravnički rad u najstarijoj srpskoj biblioteci nacionalnog značaja ilustruje činjenica da je njen elektronski katalog, budući da ima milionski broj zapisa, osnova Virtuelne biblioteke Srbije (sistem COBISS), da ima veliku digitalnu biblioteku i sređen sistem zaštite kulturnih dobara“, naveo je SANU.

Obnovio je Godišnjak Biblioteke, pokrenuo ediciju „Tragovi“, ediciju o darodavcima i druga izdanja, bio je urednik petojezične „Bibliografije knjiga u Vojvodini“, uredio je „Katalog srpskih knjiga u Beču 18. veka“ i više od 150 kataloga izložbi, kao i veliki broj tomova kataloga Biblioteke.

Za rad u bibliotekarstvu dobio je republičke nagrade: „Milorad Panić Surep“ (1996), „Zapis“ (2007), „Đuro Daničić“ (2009) i „Janko Šafarik“ (2014), dok je Oktobarsku nagradu Sombora dobio je 1986. godine.

Bio je član Upravnog odbora Matice srpske (1988–2008); potpredsednik te ustanove od 2004. do 2008. godine, a dao je i osnovnu koncepciju Izdavačkog centra Matice srpske.

Od 2008. bio je glavni urednik Izdavačkog centra Matice srpske, u okviru kojeg je pokrenuo Antologijsku ediciju „Deset vekova srpske književnosti“, koja je nagrađena Specijalnom nagradom na Međunarodnom beogradskom sajmu knjiga 2014. kao „najdalekosežniji poduhvat u srpskom izdavaštvu“.

Kao glavni urednik ove jedinstvene edicije, sa svojim saradnicima, značajno je doprineo da se jasnije naznači korpus srpske literature od Svetog Save i usmene književnosti do savremene srpske književnosti, uređivao je i Ediciju „Matica“ gde po pozivu svoje knjige objavljuju vodeći savremeni srpski književnici, a bio je i urednik „Njegoševog zbornika Matice srpske“.

Za dopisnog člana Srpske akademije nauka i umetnosti izabran je 2009, a za redovnog člana 2015. godine. Upravnik Biblioteke SANU postao je 2011. godine.

Bio je urednik Tribine Biblioteke SANU, u okviru koje je pokrenuo istoimeni godišnjak sa tekstovima izgovorenim na prikazivanju knjiga i naučnih zbornika. Bio je urednik edicija SANU: „Pristupne besede srpskih akademika (1886–1947)“ (3 knjige – 2019, 2020, 2021), „Akademske besede“ (od 2016), „Pristupna predavanja dopisnih članova“ (od 2019) i „Bibliografije članova SANU“ (od 2019).

U okviru Akademije bio je predsednik Akademijskog odbora za istorijat i objavljivanje akademskih beseda (od 2019), Akademijskog odbora za kulturu i umetnost (2018-2020) i Odbora za proučavanje istorije književnosti (2014-2019), kao i član Odbora za Etimološki rečnik srpskog jezika i Akademijskog odbora za srpsko pitanje.

Bio je član Izvršnog odbora Ogranka SANU u Novom Sadu (od 2011) i predsednik Upravnog odbora Instituta za srpski jezik SANU. Takođe, bio je član Uređivačkog odbora „Srpske enciklopedije“ koju izdaju SANU, Matica srpska i Zavod za udžbenike.

Od 2003. bio je član Uređivačkog odbora „Srpskog biografskog rečnika“. Napisao je više od 150 leksikonskih priloga i redigovao tekstove iz svoje uredničke nadležnosti.

Priredio je knjige „Laza Kostić u Somboru“ (1980), „Ravangrad“ Veljka Petrovića (1984), knjigu razgovora „Likovi Milana Konjovića“ (1991), „Letopis“ Stevana Raičkovića (2007), antologijsko naučno izdanje „Petar II Petrović Njegoš“ (2010), „Srpski rječnik ili azbučni roman: književni delovi prvog i drugog izdanja (1818, 1852)“ Vuka Stefanovića Karadžića (2012), antologiju „Milovan Đilas“ (2013), antologiju „Njegoš, dva veka“ (2013), „Digitalizovani Njegoš, prva izdanja Njegoševih dela“ (unikatno izdanje u 11 knjiga na 1.508 strana), antologiju „Miodrag Bulatović“ (2016) i druga izdanja.

Dužnost predsednika Upravnog odbora Andrićeve zadužbine obavljao je od 2016. do 2025. godine. Bio je pokretač i predsednik Uređivačkog odbora „Kritičkog izdanja dela Ive Andrića“ (od 2016), glavni urednik „Bibliografije Ive Andrića“ (2011-2021) i časopisa „Sveske Zadužbine Ive Andrića“ (2019-2025).

Takođe, bio je član Upravnog odbora Zadužbine Miloša Crnjanskog (2007-2012), potpredsednik Vukove zadužbine i član Nacionalnog saveta za kulturu (od 2011, predsednik 2014-2015).