Okrugli sto u Hongkongu o preispitivanju presude o postupanju Pekinga u Južnom Kineskom moru

Kineske pravne i pomorske institucije održale su u Hongkongu sa stranim stručnjacima okrugli sto o bezbednosti u Južnom kineskom moru, gde su učesnici razgovarali o arbitražnoj presudi o postupanju Pekinga prema tom regionu i stava međunarodne zajednice.

Skup su organizovali Centar za pomorsku saradnju i okeansko upravljanje Huajang, Kineski institut za istraživanje Južnog kineskog mora i Azijska akademija međunarodnog prava, a na njemu je predstavljen izveštaj pod nazivom „Nova kritika arbitražne presude o Južnom kineskom moru“, prenosi Kineska medijska grupa (CMG).

Pojedine zemlje su se, nakon donošenja arbitražne odluke 2016. godine o namerama Pekinga u Južnom kineskom moru, pozivale na nju kako bi, prenosi CMG, opravdale jednostrane interese, „što je negativno uticalo na regionalnu stabilnost“. 

Cilj okruglog stola bio je da se iznesu pravni argumenti kojim se osporava validnost presude i doprinese očuvanju mira i stabilnosti u Južnom kineskom moru, navodi se.

Skupu je prisustvovalo više od 100 stručnjaka iz oblasti prava i nauke iz Kine, Velike Britanije, Nemačke, Kanade, Australije, Holandije, Japana, Južne Koreje, Malezije, Mjanmara i Šri Lanke.

Direktor Odeljenja za ugovore i pravo Ministarstva spoljnih poslova Kine Ći Dahaj izjavio je da je „takozvana presuda u suštini politička manipulacija pod plaštom zakona“.

„Arbitražni sud prekoračio je svoja ovlašćenja i pogrešno primenio međunarodno pravo, donoseći nezakonitu i nevažeću presudu. Kina ne prihvata niti priznaje ovu takozvanu presudu, a takav stav je u skladu sa zaštitom međunarodnog prava i autoriteta Konvencije Ujedinjenih nacija o pravu mora“, rekao je Ći. 

Dodao je da pojedine zemlje, poput Sjedinjenih Američkih Država (SAD) i Filipina, i dalje koriste presudu u političke svrhe, zbog čega je neophodno nastaviti njeno osporavanje, braniti jednakost i pravdu i ispravljati međunarodne percepcije.

Osnivač britanske advokatske kancelarije Fijeta Stiven Fijeta izjavio je da su nacionalna i međunarodna sudska praksa i akademska istraživanja tokom protekle decenije pokazali da je uticaj „arbitražne presude o Južnom kineskom moru“ na razvoj međunarodnog pomorskog prava „veoma ograničen“. 

„Pojedini bivši predsednici Međunarodnog suda pravde i Međunarodnog tribunala za pravo mora, kao i brojni ugledni stručnjaci za pomorsko pravo, sistematski su kritikovali ovu ‘presudu’. Ona nije uspostavila univerzalno prihvaćena pravila međunarodnog prava niti je stekla široko priznanje međunarodne zajednice“, rekao je Fijeta.

Predsednik Centra za pomorsku saradnju i okeansko upravljanje Huajang i predsednik Akademskog odbora Kineskog instituta za istraživanje Južnog kineskog mora Vu Šicun izjavio je da „presuda nije donela niti će doneti mir i stabilnost u Južnom kineskom moru“.

Naprotiv, ocenio je da je postala „izazivač problema i izvor nemira“ u regionu, faktor koji narušava bilateralne odnose između Kine i zemalja koje su podnele takozvane žalbe u vezi sa pitanjem Južnog kineskog mora, kao i najveća prepreka potpunom i efikasnom sprovođenju Deklaracije o ponašanju strana u Južnom kineskom moru i urednom napretku konsultacija o Kodeksu ponašanja u Južnom kineskom moru.

Izveštaj „Nova kritika arbitražne presude o Južnom kineskom moru“ pripremili su Kineski institut za istraživanje Južnog kineskog mora i Centar za pomorsku saradnju i okeansko upravljanje Huajang, uz pravnu i savetodavnu podršku advokatske kancelarije Fijeta. 

U izveštaju se navodi da su utvrđeni veliki nedostaci i greške u „presudi“ u pogledu pravnog tumačenja i primene, utvrđivanja činjenica i ocene dokaza.