Eparhija Raško-prizrenska SPC o radovima u Novom Pazaru: Poštuju se sve procedure

Eparhija Raško-prizrenska Srpske pravoslavne crkve (SPC) je povodom negativnih reakcija danas saopštila da se radovi u porti Petrove crkve u Novom Pazaru odvijaju „uz poštovanje svih procedura i s ciljem da se posveti veća pažnja Raškoj oblasti“.

Povodom reakcija na izgradnju parohijskog doma pored najstarije pravoslavne crkve na Balkanu i ocena da bi sedište Eparhije moglo biti izmešteno iz Prizrena i manastira Gračanica, Eparhija je navela da je Sveti arhijerejski sabor 2017. godine doneo odluku da, pored istorijskog i duhovnog sedišta u Prizrenu, Eparhija Raško-prizrenska može imati i administrativno sedište u Novom Pazaru.

„Ni jednom odlukom, ni saborskom ni administrativnom, nije izmenjeno kanonsko sedište Eparhije, niti je pokrenut postupak njegovog premeštanja. Ova odluka doneta je u skladu sa Ustavom Srpske pravoslavne crkve i predstavlja dopunu postojećeg ustrojstva, a ne njegovu izmenu“, piše na sajtu SPC.

Eparhija je kazala da se još jedno administrativno središte ne uspostavlja iz političkih, ili ličnih razloga, već je „s obzirom na širinu i složenost tog prostora (Eparhija obuhvata prostor Raške oblasti i Kosova i Metohije), potrebno obezbediti adekvatne administrativne uslove za pastirsko i organizaciono delovanje, u skladu sa pravnim sistemom Republike Srbije“.

Eparhija tvrdi da projekat „revitalizacije“ i izgradnje Konaka u kompleksu Petrove crkve postoji od sredine 1990-ih godina i da ima pozitivno mišljenje Međunarodnog saveta za spomenike i lokalitete ICOMOS, savetodavnog tela UNESCO.

„Novo idejno rešenje iz 2022. godine u potpunosti je zadržalo ranije odobrene gabarite. Nisu povećani ni kvadratura, ni visina objekta. ICOMOS ne zabranjuje promenu namene objekta unutar postojećih okvira, ali strogo zabranjuje proširenje, što je u potpunosti poštovano“, piše u saopštenju.

Eparhija je demantovala tvrdnje o „nekontrolisanoj izgradnji“, „nadvisivanju crkve“, „izgradnji preko nekropole“ ili „ugrožavanju svetske baštine“.

„Projektom se primenjuje princip jasne razlike između starog i novog, u skladu sa savremenim konzervatorskim standardima, kako bi se očuvala autentičnost spomenika i izbegla bilo kakva istorijska rekonstrukcija bez naučnog utemeljenja“, naveli su oni.

Naučni savetnik Istorijskog instituta u Beogradu i stručnjak za srednjevekovnu istoriju Aleksandar Uzelac kazao je da će, ukoliko planirani projekat izgradnje objekta u porti Petrove crkve ne bude zaustavljen, ona verovatno biti skinuta sa UNESCO liste Svetske baštine.

Ministar kulture Nikola Selaković je radove okarakterisao kao „ruglo i blokadersku egzibiciju“, optužujući Republički zavod za zaštitu spomenika da ne štiti taj spomenik pod zaštitom UNESKO-a.

Kao investitor projekta navodi se Eparhija Raško-prizrenska, uz finansijsku podršku Ministarstva turizma i omladine i Turističke organizacije Novog Pazara.

Republički zavod za zaštitu spomenika je posle kritika stručne javnosti saopštio da je sve urađeno u skladu sa propisima, te da status Petrove crkve na listi Svetske baštine nije ugrožen.