Dragulj Egeja: Malo grčko ostrvo koje su vekovima želele velike sile

Najmanje ostrvo Dodekaneza je Kastelorizo, koje se naziva i Megisti, a iako mu ime sugeriše da je najveće, ima površinu od svega 12 kvadratnih kilometara, prenosi N1.

U nizu grčkih ostrva smeštenih u jugoistočnom delu Egejskog mora, poznatih kao Dodekanez – Rodos, Karpatos i Kos nisu nepoznanica. A i ostala ostrva u grupi, kao što su Kalimnos, Astipalea, Kasos, Halki, Leros, Nisiros, Patmos, Simi i Tilos, kod mnogih bude znatiželju, piše Punkufer.hr.

Netaknuta i bez gužve, manja ostrva kriju predivne uvale, plaže i vulkanske kratere, uske uličice i trgove, konobe i barove, a mogu se pronaći i značajna arheološka nalazišta, tradicionalna sela i srednjovekovni spomenici. Iako samo ime Dodekanez sugeriše da se radi o 12 ostrva, zapravo ih ima mnogo više – ukupno 163 ostrva i ostrvca, od kojih je samo 26 naseljeno. Ukupna površina Dodekaneza iznosi 2.663 km².

To je pretežno planinsko područje, s nekoliko ravnica, posebno na ostrvima kao što su Kos i Rodos. Najviši vrhovi su Ataviro na Rodosu i Kalolimni (1.300 m) na Karpatosu. Dodekanez je poznat i cenjen zbog spoja istočne i zapadne arhitekture i kulture.

Rodos, Kos i Astipalea imaju aerodrome do kojih lete avioni iz Atine i Soluna, a do Dodekaneza se može stići i brodom iz Pireja ili Kavale, kao i sa drugih egejskih ostrva.

Najmanje ostrvo Dodekaneza je Kastelorizo, koje se naziva i Megisti, a iako mu ime sugeriše da je najveće, ima površinu od svega 12 kvadratnih kilometara. Smešteno je na krajnjem istoku Grčke, na mestu gde Evropa prestaje, a Azija počinje. Udaljeno je svega dva kilometra od turske obale, dok je do Rodosa oko 120 kilometara.

Naziv Kastelorizo duguje zamku iz 14. veka podignutom na brdu iznad luke, koji je izgrađen na mestu gde su se nalazile antička akropola i manja vizantijska utvrda. Zamak su izgradili Malteški vitezovi sa Rodosa, na tlu od crvenog peska i stena, pa su ga nazvali Castello Rosso (crveni zamak).

Zbog strateškog položaja, ostrvo ima burnu prošlost koja počinje još u neolitu. Prvi su ga naselili Dorani, a tokom helenističkog perioda na ostrvu su cvetale mikenska i minojska kultura. U jednom periodu zauzeli su ga vitezovi Jovanovci ili Hospitalci. Kastelorizo je bio pod osmanskom vlašću oko 400 godina, sve do 1913. godine, kada su se stanovnici pobunili i proglasili nezavisnost.

Iako je Kastelorizo nekada imao i do 12.000 stanovnika, danas (prema popisu iz 2021. godine) na ostrvu živi svega 584 ljudi.

emirkoo/Envato

Kastelorizo je dom arheoloških nalazišta iz perioda neolita, kao što su ostaci kiklopskih zidina koje su podigli Pelazgi, kao i pronađenih artefakata iz minojske i mikenske epohe. Likijska grobnica i danas predstavlja jedan od najimpresivnijih spomenika na ostrvu. Prelepo grčko ostrvo poslužilo je i kao lokacija za snimanje Oskarom nagrađenog filma iz 1992. godine. Mediterraneo je italijanski film u režiji Gabrijelea Salvatoresa, u kojem italijanski poručnik Montini i njegovi vojnici zaposledaju grčko ostrvo 1941. godine.

Uprkos skromnoj veličini i udaljenosti od kopna, ostrvo ima odličnu turističku ponudu – sa sjajnim hotelima i restoranima po pristupačnim cenama, a tu su i aerodrom, pošta, banka, apoteka, pa čak i taksi.

emirkoo/Envato

Osim uživanja u prirodi i otkrivanju bogate prošlosti, na ostrvu možete posetiti i predivnu Plavu pećinu, kojoj se može pristupiti samo kada je more potpuno mirno. Krajem avgusta ljubitelji filma iz celog sveta dolaze na Beyond Borders, festival dokumentarnog filma.

Obližnja ostrvca idealna su za ronjenje i istraživanje lepota podmorskog sveta, a tokom lošeg vremena možete posetiti Muzej zagonetki, koji sadrži više od 4.000 mozgalica. Mali, ali zanimljiv istorijski muzej smešten je u nekadašnjoj džamiji, gde se mogu videti predmeti iz svakodnevnog života, upoznati se sa tradicijom narodne umetnosti i saznati više o istoriji ostrva za koje su se vekovima borili Grci, Osmanlije, Francuzi, Britanci i Italijani.