Crnogorski Ustavni sud ukinuo presudu u slučaju zamene bebe

Ustavni sud Crne Gore ukinuo je presudu Vrhovnog suda u slučaju žene koja je posle 36 godina saznala da je zamenjena po rođenju u kotorskom porodilištu, ocenivši da država nije efikasno zaštitila pravo njene porodice na privatni i porodični život.

Predmet je vraćen Vrhovnom sudu na ponovno odlučivanje, uz nalog da prilikom određivanja naknade štete uzme u obzir težinu povrede identiteta, psihičkog integriteta i porodičnih veza.

Žena, rođena 12. novembra 1978. godine u Opštoj bolnici Kotor, odrasla je verujući da su ljudi koji su je odgajili njeni biološki roditelji. 

Nakon što je dobila decu, posumnjala je u svoje poreklo, a DNK analiza obavljena 2014. godine u Švajcarskoj isključila je biološko srodstvo sa roditeljima i sestrom.

„Mislim da imam pravo na istinu. Hoću da ispunim taj deo koji mi pripada da bih pronašla svoj mir“, kazala je žena ranije Radiju Slobodna Evropa, navodeći da želi da upozna biološke roditelje i njihovu decu.

Rekla je da saznanje nije narušilo njene odnose sa porodicom u kojoj je odrasla, već ih je dodatno učvrstilo, ali da njeni roditelji i dalje pokušavaju da saznaju šta se dogodilo sa njihovim biološkim detetom.

Ustavni sud je naveo da su država i bolnica ostale pasivne nakon otkrivanja slučaja, dok je porodica sama finansirala DNK analize i vodila višegodišnje sudske postupke kako bi utvrdila šta se dogodilo.

Sud je ocenio da je porodica bila izložena „sekundarnoj viktimizaciji“, jer institucije nesu aktivno pokušale da pronađu biološke roditelje žene, niti dete koje je njena porodica odnela iz porodilišta.

Advokat porodice Vukašin Šimrak rekao je da je iz matičnih evidencija utvrđeno da je tokom tri dana pre i posje rođenja njegove klijentkinje u kotorskoj bolnici rođeno još oko 15 beba, ali da bi broj potencijalnih slučajeva za proveru mogao biti veći.

„Bebe su tada ostajale u bolnici i po sedam dana, pa je teško odrediti krajnji period u kojem je moglo doći do zamene“, rekao je Šimrak ranije.

On je naveo da su mu se, nakon što je slučaj postao javan, javile osobe rođene u novembru 1978. godine koje su želele da provere postoji li mogućnost da su povezane sa slučajem, insistirajući na diskreciji.

Osnovni sud je prvobitno dosudio 100.000 evra odštete ženi, a njenom ocu i sestri po 50.000 era. 

Viši sud je iznose smanjio na 40.000, odnosno po 15.000 eura, što je Vrhovni sud ranije potvrdio.

Ustavni sud je odbacio obrazloženje da veća naknada ne sme voditi „komercijalizaciji“ duševnih bolova, navodeći da se slučaj ne može tretirati kao uobičajeni spor za nematerijalnu štetu.

Kotorska bolnica ranije je saopštila da je deo dokumentacije iz perioda kada je žena rođena izgoreo u požaru 2004. godine, što dodatno otežava potragu.