Uručena priznanja ‘Kragujevački slez’ za doprinos zaštiti životne sredine

Srpsko biološko društvo „Stevan Jakovljević“ je dobitnik povelje “Kragujevački slez” za najupečatljiviji doprinos zaštiti životne sredine na teritoriji Kragujevca 2025. godine.

Priznanja “Kragujevački slez” se dodeljuju od 2023. godine na poziv udruženja “Prvi prvi na skali” u partnerstvu sa Prirodno-matematičkim fakultetom, a danas su uručena u Botaničkoj bašti.

U obrazloženju ovogodišnje odluke petočlanog žirija istaknute su aktivnosti Društva „Stevan Jakovljević“ u prošloj godini.

To Društvo, osnovano na Prirodno-matematičkom fakultetu Univerziteta u Kragujevcu, radi u oblasti biologije, ekologije i zaštite životne sredine.

Tokom 2025. godine su realizovana dva naučno-istraživačka projekta iz oblasti zaštite životne sredine.

Prvi je bio nacionalni, pod nazivom „Formiranje kolekcije endemičnih biljaka u kragujevačkoj Botaničkoj bašti“ u okviru kojeg su formirane nove florističke celine sa više od 20 vrsta endemičnih biljaka, da bi se ukazalo na njihov značaj u očuvanju biodiverziteta.

Za svaku celinu kreirani su i postavljeni obeleživači i odgovarajući štampani materijal sa opštim informacijama o osnovnim biološkim i ekološkim karakteristikama svake biljne vrste, dizajnirani na interaktivan i edukativan način.

Drugi projekat je bio međunarodni koji je analizirao „stepen ugroženosti serpentinskih staništa na području centralne Srbije i evaluaciju florističkog i vegetacijskog sastava sa posebnim akcentom na buduću zaštitu“.

Organizovan je naučni skup Druga konferencija Srpskog biološkog društva „Stevan Jakovljević“ Kragujevac sa velikim brojem učesnika.

Društvo je sprovelo i projekte „Od otpada do resursa“, „Formiranje kolekcije endemičnih biljaka u kragujevačkoj Botaničkoj bašti“, „Stabla zapisi u Šumadiji i potencijal za njihovu zaštitu“, „Inovativne metode za poboljšanje klimatskih usluga“ i priređena predavanja.

Predsednik Srpskog biološkog društva “Stevan Jakovljević” Kragujevac,  profesor Milan Stanković je rekao za Betu da su istraživanja Društva pokazala da su zagađenje vode i vazduha najveći problemi životne sredine u Kragujevcu.

„Smatram da ima potencijala i naučnog kadra, dovoljan broj udruženja i aktivnosti Grada da se na najbolji mogući način predupredi dalje zagađenje  i svede na normalan nivo“, rekao je Stanković.

Dobitnici zahvalnica „Kragujevački slez“ su: Studenti u blokadi, Ekološko-istraživačko društvo „Mladen Karaman“ i udruženje „Srce Kragujevca“.

Studenti u blokadi Univerziteta u Kragujevcu su kandidovani jer je posle skupa u Kragujevcu “Sretnimo se na Sretenje” na kojem je bilo više desetina hiljada građana, narednog jutra grad osvanuo potpuno čist jer su obezbedili dovoljan broj korpi, kontejnera i kesa za smeće.

Ekološko-istraživačko društvo „Mladen Karaman“ je dobitnik zahvalnice “zbog značajnog i kontinuiranog doprinosa zaštiti prirode i životne sredine”.

Njegove aktivnosti 2025. godine su bile: projekat „Ambro@KG“, „TreeGems – Sveta stabla Šumadije“, „Fauna Šumarica 3“, „BioBlic 2025” , kao i ekološki monitoring, edukacija i druge.

Udruženje „Srce Kragujevca“ je pokrenulo humanitarnu i ekološku akciju uređenja Karađorđeve ulice u Kragujevcu.

Kragujevački slez je otkrio Josif Pančić 1874. godine u Kragujevcu  na dva lokaliteta , na Metinom brdu i između sela Vraćevšnica i Ljuljaci. To je vrsta koja je nestala iz prirode najverovatnije zbog širenja gradskog područja.

Posle Pančića vrsta nije nađena do 2024. godine, kada je kustos Prirodnjačkog muzeja u Beogradu Marijan Niketić došao namenski u Kragujevac da je traži. Posetio je oba lokaliteta i na Metinom brdu ga nije našao, ali jeste u , rekla je danas novinarima rukovoditeljka Botaničke bašte, profesorka Marijana Kosanić.