Beogradske kafane ostale su živi svedoci grada: od „Znaka pitanja“ do „Madere“

Ulice Beograda i dalje štite stare kafane i restorane koji su više od veka bili mesta okupljanja pisaca, umetnika, političara i javnih ličnosti, a mnoge od njih i danas čuvaju prepoznatljiv ambijent i gradske anegdote.

Jedna od najstarijih sačuvanih kafana je „Znak pitanja“ u Ulici kralja Petra, preko puta Saborne crkve; objekat je nastao 1823. godine i kroz istoriju je menjao nazive, da bi se zbog spora sa crkvom vlasnik odlučio za tablu sa znakom pitanja koja je ostala trajna.

Skadarlija je ostala simbol boemskog života: kafane kao što su „Tri šešira“ (otvorena 1864. godine) i „Dva jelena“ okupile su pesnike, pisce i glumce čija su imena ostala povezana s tim mestima, a u „Tri šešira“ je, prema zapisima, proslavljeno i pojavljivanje prvog broja lista „Politika“.

Na Vračaru i Čuburi nalazile su se kafane koje su bile srce komšiluka, poput „Orašca“ i „Trandafilovića“, gde su glumci i lokalne ličnosti provodili vreme i ostavljali uspomene, dok je „Trandafilović“ zatvoren 2008. godine, ali je ostao u kolektivnom sećanju.

Francuska 7, sedište Kluba književnika od 1946. godine, bila je mesto susreta intelektualne i političke elite; u njoj su se ukrštale imena Iva Andrića, Miroslava Krleže, Koče Popovića i drugih, a ulaz i članstvo dugo su bili selektivni.

Restoran „Madera“ na Tašmajdanu, otvoren 1937. godine, tokom decenija postao je okupljalište novinara, sportista i političara, a uz njega se vezuju priče o političkim razgovorima i prisustvu bezbednosnih struktura u javnom životu.

Hotel „Moskva“ i restoran „Venecija“ na zemunskom keju doprineli su različitim stranama beogradskog identiteta: „Moskva“ je mesto elegancije i druženja elite, dok je „Venecija“ bila popularna destinacija koju su gosti nekada i prelazili državnu granicu da bi je posetili.

Promene u gradu su uticale na goste, izgled i funkciju tih mesta, ali stare kafane i restorani ostaju čuvari slojeva beogradske istorije — od vremena kneza Miloša, preko boemske Skadarlije, do socijalističke Jugoslavije i savremenog grada.